Sudeckie jaskinie dzielą się na krasowe i pseudokrasowe. Jaskinie krasowe powstały w skałach wapiennych i zachwycają różnorodnością nacieków, takich jak stalaktyty, stalagmity czy inne formacje kalcytowe. Natomiast jaskinie pseudokrasowe ukształtowały się w skałach granitowych lub piaskowcowych i znane są przede wszystkim ze skomplikowanych form skalnych, a nie naciekowych. Do kategorii jaskiń krasowych należy Jaskinia Niedźwiedzia – unikalny pomnik przyrody, który zachwyca odwiedzających swoimi niezwykłymi podziemnymi krajobrazami i bogactwem form kształtowanych przez miliony lat. O tej wyjątkowej dolnośląskiej atrakcji piszemy dalej na portalu wroclaw.name.
Malownicze miejsce dla badaczy przyrody
Dla badaczy przyrody z Wrocławia i okolic Jaskinia Niedźwiedzia w Kletnie jest wyjątkowo interesująca. To jedno z najpiękniejszych miejsc w całej Polsce, a nie tylko na Dolnym Śląsku. Znajduje się na północnym krańcu Masywu Śnieżnika, w dolinie rzeki Kleśnicy, na terenie urokliwej wsi Kletno. Turystów przyciągają tu zarówno z Polski, jak i zza granicy naturalne formacje skalne oraz ślady prehistorycznej obecności człowieka.
Jednak zapierające dech w piersiach krajobrazy to tylko jedna strona medalu. Jaskinia jest ceniona także za bogate nacieki skalne. Kolejnym istotnym aspektem jest jej fascynująca historia, którą będziemy badać poniżej. Zwiedzanie Jaskini Niedźwiedzia może być niezapomnianym doświadczeniem turystycznym.
Jaskinia zawdzięcza swoją nazwę niezwykłemu znalezisku – zachowanemu do dzis szkieletu niedźwiedzia jaskiniowego, znalezionemu w 1966 roku. Było to wyjątkowe odkrycie, ponieważ szkielet przetrwał z bardzo odległej epoki. Ogromne zainteresowanie tym odkryciem sprawiło, że jaskinię uznano za jedno z najważniejszych miejsc związanych z epoką prehistoryczną.
Dostępne trasy i ciekawe znaleziska w Jaskini Niedźwiedzia
Dla zwiedzających Jaskinię Niedźwiedzia dostępne są dwie główne trasy:
- Turystyczna. Idealna dla osób chcących podziwiać podziemne krajobrazy. Liczy około 360 metrów, jest dobrze oświetlona i przystosowana do bezpiecznego zwiedzania, co pozwala turystom w pełni cieszyć się pięknem jaskini.
- Ekstremalna. Trwająca około trzech godzin, prowadzona pod okiem doświadczonych przewodników. To propozycja tylko dla osób o dobrej kondycji fizycznej, które poszukują przygód w podziemnym świecie.
Co czeka na turystów wewnątrz?
Jaskinia zachwyca bogactwem form naciekowych: od stalaktytów i stalagmitów po rzadkie misy martwicowe oraz perły jaskiniowe – pizoidy, które można znaleźć na dnie niektórych sal. Podczas zwiedzania można również zobaczyć szczątki zwierząt z epoki lodowcowej, co stanowi prawdziwe okno na odległą przeszłość.
Wnętrze jaskini urzeka unikalnymi formami skalnymi, które powstały na przestrzeni wieków pod wpływem erozji. Korytarze i sale zachwycają różnorodnością kształtów i barw, tworząc niepowtarzalną atmosferę tajemniczego podziemnego świata.
Oprócz naturalnych skarbów, w jaskini znajdują się również archeologiczne znaleziska, które pomagają lepiej zrozumieć historię tego miejsca. Przewodnicy opowiadają o życiu naszych przodków, którzy tysiące lat temu zamieszkiwali te okolice. Dla turystów odkrywają się tajemnice dawnych cywilizacji.
Dla zainteresowanych przyrodą i historią Jaskinia Niedźwiedzia jest zarówno atrakcją turystyczną, jak i ciekawym obiektem badawczym. Zawiera wiele nierozwiązanych tajemnic, które nadal fascynują naukowców i pozwalają poszerzać wiedzę o podziemnych skarbach oraz historii regionu. Turyści, którzy zakupili bilet, mogą robić zdjęcia, ale nie mogą zabierać ze sobą zwierząt. Trzeba się ciepło ubrać, bo temperatura utrzymuje się tu na poziomie około 6 stopni Celsjusza. Warto zadbać także o solidne buty z antypoślizgową podeszwą.
Historia Jaskini Niedźwiedzia
Jaskinia Niedźwiedzia została odkryta w 1966 roku, a dla zwiedzających otwarta w 1983 roku. Od tamtego czasu stała się ulubionym miejscem wielu turystów. Każdy krok w jaskini to podróż w głąb historii, która przenosi nas w przeszłość i pozwala poczuć, co mogły widzieć starożytne stworzenia zamieszkujące to miejsce.
Wszystko zaczęło się 14 października 1966 roku, gdy podczas wydobycia marmuru w wyrobisku Kletno III odkryto otwór w kształcie poziomej szczeliny, znajdujący się około 2 metry powyżej poziomu wydobycia. Szczelina prowadziła do małej komory, później nazwanej Komorą Niedźwiedzia. Pomiędzy blokami urobku zauważono nagromadzenie kości dużych ssaków, z których większość należała do niedźwiedzi jaskiniowych.
Zawieszenie eksploatacji
Obszar, na którym znajduje się jaskinia, był wcześniej eksploatowany jako kamieniołom marmuru, kluczowy dla polskiej gospodarki. Choć wydobycie marmuru osiągało imponującą skalę (200 tysięcy ton rocznie), wyjątkowe znaczenie przyrodnicze jaskini i jej odkrycia spowodowało decyzję o zatrzymaniu prac wydobywczych. Marmur z tego dolnośląskiego kamieniołomu cieszył się ogromnym zainteresowaniem, a ciężarówki z całej Polski ustawiały się w kolejce po ten surowiec.
Badania otworu wejściowego Jaskini Niedźwiedziej
Odkryciem jaskini zainteresowali się naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego oraz Akademii Rolniczej we Wrocławiu. Eksplorację jaskini przeprowadziły dwie sekcje grotołazów.
Do końca 1966 roku zbadano korytarze środkowego piętra aż do Sali Lwa oraz dolne partie, co pozwoliło osiągnąć łączną długość korytarzy wynoszącą 200 metrów. W kolejnych latach prowadzono tu aktywnie badania naukowe.
3 grudnia 1967 roku, po przeprowadzeniu wykopów w stropie Sali Lwa, odkryto Sale Pałacowe oraz Korytarz Człowieka Pierwotnego. Odkryto również kilka mniejszych korytarzy, a długość jaskini zwiększyła się do 350 metrów.
Kolejne badania i odkrycia
W latach 1968–1969 eksploracja jaskini była kontynuowana. Odkryto wówczas tzw. Stare Wrocławskie piętro za Salą Blokową oraz tektonicznie popękane partie z Korytarzem Wodnym. Do grudnia 1971 roku długość jaskini przekroczyła 800 metrów.
W styczniu 1972 roku czteroosobowy zespół z Sekcji Speleologicznej w Stroniu Śląskim odkrył rozległy system korytarzy i sal nazwany Nowym Dolnym Piętrem jaskini. Łączna długość otwartych korytarzy przekroczyła 1 kilometr. W skład zespołu wchodzili Jarosław Bieroński, Zbigniew Dumański, Krzysztof Łukaszewicz oraz Jan Panek. Wkrótce dołączyli do nich Jan Trumpus i Jan Sądej, którego dom w Kletnie stał się bazą dla speleologów i osób pracujących przy badaniach jaskini.
W połowie lat 70. XX wieku badania skupiły się na Kominie Maurycego w Sali Szampańskiej oraz rejonach za dużą szczeliną na dolnym piętrze jaskini. Dzięki temu długość jaskini zwiększyła się do ponad 2,5 kilometra.
Ochrona, badania i otwarcie dla turystów
W latach 70. XX wieku utworzono Naukowy Komitet Opiekuńczy Jaskini Niedźwiedzia przy Państwowej Radzie Ochrony Przyrody w Warszawie. Komitet ten inicjował i nadzorował badania jaskini oraz jej ochronę.
W 1977 roku utworzono Rezerwat Przyrody „Jaskinia Niedźwiedzia” o powierzchni 89,05 ha (w 2022 roku powiększony do 233,4 ha). Rezerwat obejmuje zachodni fragment wzniesienia Stromej oraz górny odcinek doliny Kleśnicy, gdzie występują rzadkie gatunki roślin oraz świerk sudecki.
Dzień 11 czerwca 1983 roku przeszedł do historii – po ośmiu latach przygotowań Jaskinia Niedźwiedzia została udostępniona turystom. Wcześniej przeprowadzono liczne prace górnicze i budowlane, zamontowano oświetlenie, wybudowano pawilon wejściowy oraz zmodernizowano drogi dojazdowe i parking.
