{"id":6058,"date":"2026-01-01T20:13:04","date_gmt":"2026-01-01T19:13:04","guid":{"rendered":"https:\/\/wroclaw.name\/?p=6058"},"modified":"2026-01-01T20:57:03","modified_gmt":"2026-01-01T19:57:03","slug":"gleby-dolnego-slaska-ukryty-problem-zanieczyszczen-przemyslowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-6058-gleby-dolnego-slaska-ukryty-problem-zanieczyszczen-przemyslowych","title":{"rendered":"Gleby Dolnego \u015al\u0105ska: ukryty problem zanieczyszcze\u0144 przemys\u0142owych"},"content":{"rendered":"\n<p>Dolny \u015al\u0105sk ju\u017c od XIX wieku cieszy\u0142 si\u0119 opini\u0105 regionu przemys\u0142owego. Nic dziwnego, \u017ce pojawi\u0142 si\u0119 tutaj problem przemys\u0142owego zanieczyszczenia gleby. Kopalnie, huty, zak\u0142ady przetw\u00f3rcze przez dziesi\u0119ciolecia \u017cywi\u0142y region, a jednocze\u015bnie po cichu, bez rozg\u0142osu i nag\u0142\u00f3wk\u00f3w, zostawia\u0142y po sobie \u015blad w glebach. Serwis <a href=\"http:\/\/wroclaw.name\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">wroclaw.name<\/a> opowie o tym regionalnym problemie, przedstawiaj\u0105c konkretne fakty, miejsca i skutki.<\/p>\n\n\n\n<p>O zanieczyszczonym powietrzu we Wroc\u0142awiu m\u00f3wi si\u0119 cz\u0119sto, o stanie rzek (zw\u0142aszcza <a href=\"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-4231-zanieczyszczenie-odry-czy-robi-sie-cos-aby-temu-zapobiec\">Odry<\/a>) \u2013 r\u00f3wnie\u017c, natomiast gleby zazwyczaj pozostaj\u0105 gdzie\u015b poza nawiasem. Jednak to milczenie jest myl\u0105ce. Pod stopami \u2013 na dawnych terenach przemys\u0142owych, w pobli\u017cu hut miedzi w Legnicy i G\u0142ogowie, niedaleko starych teren\u00f3w fabrycznych w O\u0142awie \u2013 gromadzi\u0142y si\u0119 metale ci\u0119\u017ckie, rt\u0119\u0107 i o\u0142\u00f3w, a historia ta pozostaje aktualna nawet w XXI wieku.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3ae79d62bdf\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3ae79d62bdf\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-6058-gleby-dolnego-slaska-ukryty-problem-zanieczyszczen-przemyslowych\/#Legnicko-Glogowski_Okreg_Miedziowy_%E2%80%93_Legnica_Glogow_Polkowice\" >Legnicko-G\u0142ogowski Okr\u0119g Miedziowy \u2013 Legnica, G\u0142og\u00f3w, Polkowice<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-6058-gleby-dolnego-slaska-ukryty-problem-zanieczyszczen-przemyslowych\/#Olawa_%E2%80%93_dziedzictwo_starej_metalurgii_ktore_nie_zniknelo_z_czasem\" >O\u0142awa \u2013 dziedzictwo starej metalurgii, kt\u00f3re nie znikn\u0119\u0142o z czasem<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-6058-gleby-dolnego-slaska-ukryty-problem-zanieczyszczen-przemyslowych\/#Rtec_olow_i_kadm_%E2%80%93_co_dokladnie_znajduje_sie_w_glebach_terenow_przemyslowych_i_poprzemyslowych\" >Rt\u0119\u0107, o\u0142\u00f3w i kadm \u2013 co dok\u0142adnie znajduje si\u0119 w glebach teren\u00f3w przemys\u0142owych i poprzemys\u0142owych<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-6058-gleby-dolnego-slaska-ukryty-problem-zanieczyszczen-przemyslowych\/#Monitoring_i_rekultywacja_na_Dolnym_Slasku\" >Monitoring i rekultywacja na Dolnym \u015al\u0105sku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-6058-gleby-dolnego-slaska-ukryty-problem-zanieczyszczen-przemyslowych\/#Mity_fakty_prognozy\" >Mity, fakty, prognozy<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Legnicko-Glogowski_Okreg_Miedziowy_%E2%80%93_Legnica_Glogow_Polkowice\"><\/span>Legnicko-G\u0142ogowski Okr\u0119g Miedziowy \u2013 Legnica, G\u0142og\u00f3w, Polkowice<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Je\u015bli przyjrze\u0107 si\u0119 uwa\u017cniej mapie Dolnego \u015al\u0105ska, mi\u0119dzy Legnic\u0105 (gdzie znajduje si\u0119 <a href=\"https:\/\/wroclaw-trend.eu\/pl\/eternal-3033-teatr-modrzejewskiej-w-legnicy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Teatr im. Heleny Modrzejewskiej<\/a>), G\u0142ogowem a Polkowicami \u0142atwo dostrzec tzw. pas miedziowy. To w\u0142a\u015bnie tutaj od XX wieku koncentrowa\u0142o si\u0119 wydobycie i przetw\u00f3rstwo miedzi \u2013 ga\u0142\u0105\u017a gospodarki, kt\u00f3ra przez dziesi\u0119ciolecia kszta\u0142towa\u0142a lokaln\u0105 ekonomi\u0119. Wraz z miejscami pracy przynios\u0142a ona jednak efekt uboczny, o kt\u00f3rym przez d\u0142ugi czas wolano m\u00f3wi\u0107 szeptem \u2013 akumulacj\u0119 metali ci\u0119\u017ckich w glebach wok\u00f3\u0142 teren\u00f3w przemys\u0142owych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6059\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-11.png 1500w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-11-300x200.png 300w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-11-768x512.png 768w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-11-696x464.png 696w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-11-1068x712.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Badania gleb w strefie oddzia\u0142ywania przedsi\u0119biorstw hutniczych wykazuj\u0105 dane dalekie od t\u0142a okre\u015blanego jako \u201enormalne\u201d. W rejonach w pobli\u017cu G\u0142ogowa <strong>zawarto\u015b\u0107 miedzi w glebie si\u0119ga\u0142a kilkuset miligram\u00f3w na kilogram<\/strong>, podczas gdy naturalne t\u0142o dla regionu zazwyczaj nie przekracza kilkudziesi\u0119ciu. O\u0142\u00f3w i cynk znajduj\u0105 si\u0119 w tym samym rz\u0119dzie \u2013 ich st\u0119\u017cenia stabilnie rosn\u0105 w obr\u0119bie pierwszych kilometr\u00f3w od zak\u0142ad\u00f3w i ha\u0142d.<\/p>\n\n\n\n<p>Co ciekawe, zanieczyszczenie ma tutaj wyra\u017an\u0105 geografi\u0119. Im bli\u017cej terenu przemys\u0142owego, tym wy\u017csze wska\u017aniki. W glebach le\u015bnych i rolniczych w odleg\u0142o\u015bci do jednego kilometra od kombinat\u00f3w odnotowywano indeksy zanieczyszczenia, kt\u00f3re ekolodzy klasyfikuj\u0105 jako umiarkowane lub wysokie. Dalej, w odleg\u0142o\u015bci 2-3 kilometr\u00f3w, liczby te spadaj\u0105, ale cz\u0119sto nie wracaj\u0105 do poziomu t\u0142a naturalnego.<\/p>\n\n\n\n<p>Osobn\u0105 histori\u0105 s\u0105 sk\u0142adowiska odpad\u00f3w poflotacyjnych i ha\u0142dy, bez kt\u00f3rych przemys\u0142 miedziowy po prostu nie istnieje. <strong>Te tereny technogeniczne dzia\u0142aj\u0105 jako d\u0142ugotrwa\u0142e \u017ar\u00f3d\u0142a wt\u00f3rnego zanieczyszczenia<\/strong>: py\u0142 z cz\u0105stkami metali osiada na okolicznych terenach przez lata, nawet gdy produkcja jest modernizowana lub ograniczana.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-12.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6062\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-12.png 1500w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-12-300x200.png 300w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-12-768x512.png 768w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-12-696x464.png 696w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-12-1068x712.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W rezultacie mamy do czynienia z paradoksaln\u0105 sytuacj\u0105. Formalnie nowoczesne przedsi\u0119biorstwa spe\u0142niaj\u0105 normy ekologiczne, emisje do powietrza spad\u0142y, ale <strong>gleby pozostaj\u0105 swoistym archiwum historii przemys\u0142owej regionu<\/strong>. Pami\u0119taj\u0105 one zar\u00f3wno XX wiek, jak i okresy, gdy o standardach ekologicznych prawie nikt nie s\u0142ysza\u0142.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Olawa_%E2%80%93_dziedzictwo_starej_metalurgii_ktore_nie_zniknelo_z_czasem\"><\/span>O\u0142awa \u2013 dziedzictwo starej metalurgii, kt\u00f3re nie znikn\u0119\u0142o z czasem<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>O\u0142awa cz\u0119sto wypada z dyskusji o ekologii Dolnego \u015al\u0105ska. Miasto jest niewielkie, bez gigantycznych komin\u00f3w na horyzoncie, bez opinii przemys\u0142owego potwora. I w\u0142a\u015bnie dlatego jego historia z glebami jest tak wymowna. Tutaj metalurgia dzia\u0142a\u0142a przez dziesi\u0119ciolecia, a skutki tej pracy pozosta\u0142y znacznie d\u0142u\u017cej ni\u017c same hale i urz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"1600\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-13.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6065\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-13.png 1200w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-13-225x300.png 225w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-13-768x1024.png 768w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-13-1152x1536.png 1152w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-13-696x928.png 696w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-13-1068x1424.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Badania terenowe gleb w rejonie dawnych teren\u00f3w hutniczych w O\u0142awie wykaza\u0142y podwy\u017cszone st\u0119\u017cenia o\u0142owiu, kadmu i cynku. W niekt\u00f3rych punktach zawarto\u015b\u0107 o\u0142owiu kilkakrotnie przekracza\u0142a t\u0142o regionalne, a indeks geoakumulacji wskazywa\u0142 poziom, kt\u00f3rego ekolodzy nie nazywaj\u0105 ju\u017c \u201es\u0142abym\u201d. Trwa to od wielu lat.<\/p>\n\n\n\n<p>Specyfika O\u0142awy polega na tym, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 zanieczyszczonych teren\u00f3w s\u0105siaduje dzi\u015b z zabudow\u0105 mieszkaniow\u0105 lub jest wykorzystywana do innych funkcji. Formalnie zak\u0142ady nie pracuj\u0105 ju\u017c w pe\u0142nym zakresie, ale gleba pod nimi przechowuje pami\u0119\u0107 o dziesi\u0105tkach lat emisji i odpad\u00f3w. Metale ci\u0119\u017ckie nie znikaj\u0105 na rozkaz, lecz pozostaj\u0105 w profilu glebowym, migruj\u0105 do g\u0142\u0119bszych warstw lub powoli rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 poza pierwotny teren.<\/p>\n\n\n\n<p>Badacze zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce w miastach takich jak O\u0142awa zanieczyszczenie jest cz\u0119sto niedoceniane w\u0142a\u015bnie z powodu braku aktywnego przemys\u0142u dzisiaj. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce brak dymu oznacza brak problemu. W rzeczywisto\u015bci gleby wymagaj\u0105 tutaj nie mniej uwa\u017cnego monitoringu ni\u017c w o\u015brodkach przemys\u0142owych pasa miedziowego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Rtec_olow_i_kadm_%E2%80%93_co_dokladnie_znajduje_sie_w_glebach_terenow_przemyslowych_i_poprzemyslowych\"><\/span>Rt\u0119\u0107, o\u0142\u00f3w i kadm \u2013 co dok\u0142adnie znajduje si\u0119 w glebach teren\u00f3w przemys\u0142owych i poprzemys\u0142owych<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"664\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-14.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6068\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-14.png 1000w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-14-300x199.png 300w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-14-768x510.png 768w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-14-696x462.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Gdy mowa o zanieczyszczeniu gleb na Dolnym \u015al\u0105sku, abstrakcyjne \u201esubstancje szkodliwe\u201d szybko zamieniaj\u0105 si\u0119 w konkretny zestaw pierwiastk\u00f3w. W badaniach regionalnych najcz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 o\u0142\u00f3w, kadm, cynk, mied\u017a i rt\u0119\u0107. To nie jest przypadkowa lista \u2013 to w\u0142a\u015bnie te metale przez dziesi\u0119ciolecia towarzyszy\u0142y metalurgii, g\u00f3rnictwu i produkcjom pomocniczym.<\/p>\n\n\n\n<p>O\u0142\u00f3w pozostaje jednym z najpowszechniejszych marker\u00f3w dawnego zanieczyszczenia przemys\u0142owego. W glebach w pobli\u017cu dawnych teren\u00f3w fabrycznych i ha\u0142d na Dolnym \u015al\u0105sku jego st\u0119\u017cenia nierzadko przekraczaj\u0105 warto\u015bci t\u0142a 3\u20136 razy. Kadm post\u0119puje tu\u017c za nim \u2013 w mniejszych ilo\u015bciach, ale o wy\u017cszej toksyczno\u015bci, co sprawia, \u017ce nawet stosunkowo niskie warto\u015bci s\u0105 problematyczne z punktu widzenia d\u0142ugofalowego oddzia\u0142ywania.<\/p>\n\n\n\n<p>Rt\u0119\u0107 to osobna i mniej widoczna historia. Rzadko mierzy si\u0119 j\u0105 tak regularnie jak o\u0142\u00f3w czy cynk, ale to w\u0142a\u015bnie ona budzi najwi\u0119kszy niepok\u00f3j ekolog\u00f3w. Na terenach przemys\u0142owych i poprzemys\u0142owych Dolnego \u015al\u0105ska rt\u0119\u0107 odnotowywano w glebach w pobli\u017cu starych magazyn\u00f3w, kot\u0142owni, teren\u00f3w hutniczych i stref spalania odpad\u00f3w. Problem polega tu nie tyle na st\u0119\u017ceniu, co na zdolno\u015bci rt\u0119ci do migracji \u2013 mo\u017ce ona przenika\u0107 do w\u00f3d gruntowych i dalej w g\u0142\u0105b \u0142a\u0144cucha pokarmowego.<\/p>\n\n\n\n<p>Wa\u017cnym aspektem jest r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy glebami miejskimi, podmiejskimi a le\u015bnymi. W obr\u0119bie miast i teren\u00f3w przemys\u0142owych wska\u017aniki s\u0105 prawie zawsze wy\u017csze, podczas gdy w kompleksach le\u015bnych, nawet s\u0105siednich, zanieczyszczenie cz\u0119sto maskowane jest przez g\u00f3rn\u0105 warstw\u0119 materii organicznej. Tworzy to iluzj\u0119 dobrostanu, cho\u0107 g\u0142\u0119bsze poziomy gleby przechowuj\u0105 \u015blady dawnych emisji.<\/p>\n\n\n\n<p>Ostatecznie wy\u0142ania si\u0119 do\u015b\u0107 prozaiczny obraz. Gleby Dolnego \u015al\u0105ska nie s\u0105 w ca\u0142o\u015bci truj\u0105ce, ale wyra\u017anie \u201epami\u0119taj\u0105\u201d, gdzie i jak dzia\u0142a\u0142 przemys\u0142.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Monitoring_i_rekultywacja_na_Dolnym_Slasku\"><\/span>Monitoring i rekultywacja na Dolnym \u015al\u0105sku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1600\" height=\"1068\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-15.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6071\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-15.png 1600w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-15-300x200.png 300w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-15-768x513.png 768w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-15-1536x1025.png 1536w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-15-696x465.png 696w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2026\/01\/image-15-1068x713.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Oficjalnie na Dolnym \u015al\u0105sku sytuacja z glebami wygl\u0105da na w miar\u0119 uporz\u0105dkowan\u0105. Monitoring jest prowadzony, pomiary s\u0105 wykonywane, raporty publikowane. Jednak gdy przyjrze\u0107 si\u0119 temu bli\u017cej \u2013 wida\u0107, \u017ce system jest fragmentaryczny. Dane zbierane s\u0105 w wybranych punktach, cz\u0119sto w du\u017cych odst\u0119pach czasu, co daje og\u00f3lny obraz, ale nie informuje o lokalnych problemach przy konkretnych terenach przemys\u0142owych.<\/p>\n\n\n\n<p>Rekultywacja r\u00f3wnie\u017c ma swoje niuanse. W wielu przypadkach pod tym poj\u0119ciem kryje si\u0119 nie oczyszczanie gleby, lecz jej izolacja. Zanieczyszczona warstwa zostaje przykryta czyst\u0105 ziemi\u0105 i obsiana traw\u0105 \u2013 teren wygl\u0105da przyzwoicie, wska\u017aniki na powierzchni spadaj\u0105. Wewn\u0105trz jednak metale ci\u0119\u017ckie pozostaj\u0105 na miejscu. Dla \u015brodowiska jest to rozwi\u0105zanie tymczasowe, dla statystyki \u2013 ca\u0142kiem wygodne.<\/p>\n\n\n\n<p>Co ciekawe, najaktywniej rekultywacj\u0119 prowadzi si\u0119 tam, gdzie tereny planuje si\u0119 ponownie wykorzysta\u0107 \u2013 pod zabudow\u0119, magazyny czy centra logistyczne. Mniej atrakcyjne dzia\u0142ki od lat pozostaj\u0105 w trybie obserwacji. Tworzy to nier\u00f3wno\u015b\u0107: jedne tereny zyskuj\u0105 drugie \u017cycie, inne staj\u0105 si\u0119 cichymi rezerwuarami zanieczyszcze\u0144 bez wyra\u017anego planu na przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Mity_fakty_prognozy\"><\/span>Mity, fakty, prognozy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Istnieje popularny mit, \u017ce gleby \u201esamoczynnie si\u0119 oczyszczaj\u0105\u201d, gdy przemys\u0142 znika. Fakt jest znacznie bardziej prozaiczny \u2013 <strong>metale ci\u0119\u017ckie prawie si\u0119 nie rozk\u0142adaj\u0105, a bez ingerencji mog\u0105 pozostawa\u0107 w glebie przez dziesi\u0119ciolecia<\/strong>. Inny mit m\u00f3wi, \u017ce modernizacja zak\u0142ad\u00f3w automatycznie rozwi\u0105zuje problemy z przesz\u0142o\u015bci. W rzeczywisto\u015bci jedynie ogranicza nowe zanieczyszczenia, ale nie wymazuje starych.<\/p>\n\n\n\n<p>Niemniej jednak prognoza dla Dolnego \u015al\u0105ska na najbli\u017csze lata jest pow\u015bci\u0105gliwie optymistyczna. Nie nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 masowego pogorszenia sytuacji \u2013 nowe \u017ar\u00f3d\u0142a zanieczyszcze\u0144 s\u0105 ograniczone. Jednocze\u015bnie bez bardziej szczeg\u00f3\u0142owego monitoringu lokalnego region ryzykuje dalsze \u017cycie z \u201echemicznymi cieniami\u201d XX wieku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dolny \u015al\u0105sk ju\u017c od XIX wieku cieszy\u0142 si\u0119 opini\u0105 regionu przemys\u0142owego. Nic dziwnego, \u017ce pojawi\u0142 si\u0119 tutaj problem przemys\u0142owego zanieczyszczenia gleby. Kopalnie, huty, zak\u0142ady przetw\u00f3rcze przez dziesi\u0119ciolecia \u017cywi\u0142y region, a jednocze\u015bnie po cichu, bez rozg\u0142osu i nag\u0142\u00f3wk\u00f3w, zostawia\u0142y po sobie \u015blad w glebach. Serwis wroclaw.name opowie o tym regionalnym problemie, przedstawiaj\u0105c konkretne fakty, miejsca i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":349,"featured_media":6021,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[332],"tags":[3493,3489,3479,3484,3480,3481,3485,3487,3486,3491,3488,3492,3482,3490,3416,3483,3478],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[22],"class_list":{"0":"post-6058","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-srodowisko","8":"tag-dziedzictwo-przemyslu","9":"tag-ekologia-dolny-slask","10":"tag-gleby-dolnego-slaska","11":"tag-legnica-glogow-miedz","12":"tag-metale-ciezkie-gleba","13":"tag-miedziany-pas-slaska","14":"tag-monitoring-gleb","15":"tag-olawa-hutnictwo","16":"tag-olow-kadm-gleba","17":"tag-osadniki-odpadow","18":"tag-polkowice-przemysl","19":"tag-rekultywacja-terenow","20":"tag-rtec-w-glebie","21":"tag-tereny-poprzemyslowe","22":"tag-wroclaw-name-ekologia","23":"tag-zanieczyszczenia-po-fabrykach","24":"tag-zanieczyszczenie-gleb-przemysl","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","26":"motype-eternal","27":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/349"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6058"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6058\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6074,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6058\/revisions\/6074"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6058"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=6058"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=6058"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=6058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}