{"id":2728,"date":"2024-01-24T00:43:38","date_gmt":"2024-01-23T23:43:38","guid":{"rendered":"https:\/\/wroclaw.name\/?p=2728"},"modified":"2024-01-24T00:43:53","modified_gmt":"2024-01-23T23:43:53","slug":"pozostalosci-dawnych-osad-na-dolnym-slasku-zycie-nie-do-pozazdroszczenia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-2728-pozostalosci-dawnych-osad-na-dolnym-slasku-zycie-nie-do-pozazdroszczenia","title":{"rendered":"Pozosta\u0142o\u015bci dawnych osad na Dolnym \u015al\u0105sku: \u017cycie nie do pozazdroszczenia"},"content":{"rendered":"\n<p>Co mo\u017cna powiedzie\u0107 o \u017cyciu mieszka\u0144c\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska w dawnych czasach? Jak trudne by\u0142o ich \u017cycie? Dlaczego niekt\u00f3re osady znikn\u0119\u0142y? Je\u015bli zadajesz sobie podobne pytania, ju\u017c teraz na <a href=\"http:\/\/wroclaw.name\">wroclaw.name<\/a> mo\u017cesz zaspokoi\u0107 swoj\u0105 ciekawo\u015b\u0107. Pomog\u0105 Ci w tym zar\u00f3wno ustalenia wsp\u00f3\u0142czesnych, jak i badania historyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3afa8835b09\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a3afa8835b09\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-2728-pozostalosci-dawnych-osad-na-dolnym-slasku-zycie-nie-do-pozazdroszczenia\/#Znaleziska_w_poblizu_Jawora\" >Znaleziska w pobli\u017cu Jawora<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-2728-pozostalosci-dawnych-osad-na-dolnym-slasku-zycie-nie-do-pozazdroszczenia\/#Osady_w_Karkonoszach\" >Osady w Karkonoszach<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-2728-pozostalosci-dawnych-osad-na-dolnym-slasku-zycie-nie-do-pozazdroszczenia\/#Historia_osady_Budniki_na_Slasku\" >Historia osady Budniki na \u015al\u0105sku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-2728-pozostalosci-dawnych-osad-na-dolnym-slasku-zycie-nie-do-pozazdroszczenia\/#Ciezkie_zycie_mieszkancow\" >Ci\u0119\u017ckie \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w&nbsp;<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-2728-pozostalosci-dawnych-osad-na-dolnym-slasku-zycie-nie-do-pozazdroszczenia\/#Budniki_w_XIX_i_XX_wieku_rozkwit_i_upadek\" >Budniki w XIX i XX wieku: rozkwit i upadek<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Znaleziska_w_poblizu_Jawora\"><\/span>Znaleziska w pobli\u017cu Jawora<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Jedno z interesuj\u0105cych miejsc, w kt\u00f3rych w staro\u017cytno\u015bci znajdowa\u0142a si\u0119 osada, znajduje si\u0119 w pobli\u017cu Jawora. W szczeg\u00f3lno\u015bci znaleziono tam pozosta\u0142o\u015bci starych budynk\u00f3w i pieca do wytopu \u017celaza, w sumie oko\u0142o 270 obiekt\u00f3w. Archeolodzy szacuj\u0105, \u017ce osada ta ma oko\u0142o 1800 lat, co oznacza, \u017ce istnia\u0142a w pierwszych wiekach naszej ery i by\u0142a kontrolowana przez Rzymian.<\/p>\n\n\n\n<p>O niekt\u00f3rych odkryciach dokonanych przez archeolog\u00f3w informowa\u0142 w 2016 roku <a href=\"https:\/\/turystyka.wp.pl\/dolny-slask-odkryto-osade-sprzed-2-tys-lat-6059584870990977a\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">portal turystyka<\/a>. Naukowcy zajmuj\u0105cy si\u0119 \u017cyciem naszych przodk\u00f3w w\u0142o\u017cyli wiele wysi\u0142ku w znalezienie interesuj\u0105cych obiekt\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich jest na przyk\u0142ad studnia o g\u0142\u0119boko\u015bci prawie 5 metr\u00f3w, do\u0142y, kilka grob\u00f3w i pomieszczenie, w kt\u00f3rym spalano w\u0119giel drzewny.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Odkrycie zwi\u0105zane z grobami by\u0142o szczeg\u00f3lnie interesuj\u0105ce, poniewa\u017c znaleziono tam popio\u0142y ze zw\u0142ok, co oznacza, \u017ce zmarli zostali skremowani. A fakt, \u017ce ludzie pojawili si\u0119 na tym terenie dawno temu, nie powinien dziwi\u0107. Tutejsza gleba jest bardzo \u017cyzna, a g\u0142\u00f3wnym zaj\u0119ciem osadnik\u00f3w w tym regionie by\u0142o rolnictwo \u2014 m\u00f3wi archeolog Mariusz Lesiuk. &#8222;Prace te pozwoli\u0142y na odnalezienie ciekawych artefakt\u00f3w \u2014 pozosta\u0142o\u015bci prawie 2000 naczy\u0144 garncarskich. Trafi\u0142y one do Muzeum Historii Lokalnej w Jaworze.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Osady_w_Karkonoszach\"><\/span>Osady w Karkonoszach<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"396\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-5.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2729\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-5.png 640w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-5-300x186.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kolejn\u0105 interesuj\u0105c\u0105 osad\u0105 wed\u0142ug jednego z blog\u00f3w jest terytorium, na kt\u00f3rym znajduje si\u0119 pasmo g\u00f3rskie Karkonosze. To w\u0142a\u015bnie tam kilka wiek\u00f3w temu \u017cyli ludzie, a ich \u017cycie nie nale\u017ca\u0142o do naj\u0142atwiejszych. Obszar ten charakteryzowa\u0142 si\u0119 ci\u0119\u017ckimi warunkami pogodowymi, a bez wsp\u00f3\u0142czesnych osi\u0105gni\u0119\u0107 cywilizacyjnych by\u0142o to po prostu nie do zniesienia, zw\u0142aszcza zim\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlatego w nast\u0119pnej kolejno\u015bci opowiemy o nieistniej\u0105cej ju\u017c osadzie, kt\u00f3ra nazywa si\u0119 Budniki, cho\u0107 wcze\u015bniej u\u017cywano innych nazw: Langwasser, Forstbauden, Zacisze Le\u015bne. Znajduje si\u0119 ona mniej wi\u0119cej tam, gdzie obecnie krzy\u017cuj\u0105 si\u0119 szlaki zielony i \u017c\u00f3\u0142ty, mi\u0119dzy Wo\u0142ow\u0105 G\u00f3r\u0105 a podej\u015bciem do Skalnego Sto\u0142u, mi\u0119dzy Karpaczem a Kowarami, w miejscu, gdzie p\u0142ynie potok Malina.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Historia_osady_Budniki_na_Slasku\"><\/span>Historia osady Budniki na \u015al\u0105sku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"396\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2732\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-6.png 640w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-6-300x186.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Historia osady Budniki si\u0119ga czas\u00f3w wojny trzydziestoletniej (1618-1648). W tym czasie grupy wojskowych maruder\u00f3w i rozb\u00f3jnik\u00f3w nie dawa\u0142y spokoju mieszka\u0144com. Gwa\u0142cili i zabierali dobytek, dlatego niekt\u00f3rzy pr\u00f3bowali ucieka\u0107 w g\u00f3ry, zabieraj\u0105c ze sob\u0105 to, co mogli unie\u015b\u0107 oraz byd\u0142o. Najcz\u0119\u015bciej uciekinierzy szukali schronienia w okolicach Wo\u0142owej G\u00f3ry i tam ostatecznie si\u0119 osiedlali. Znajdowa\u0142y si\u0119 tam w\u00f3wczas osady o nazwach Dolna i G\u00f3rna, po kt\u00f3rych jednak nic nie pozosta\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p>Po zako\u0144czeniu wojny cz\u0119\u015b\u0107 uciekinier\u00f3w wr\u00f3ci\u0142a do dom\u00f3w, ale inni nie mogli tego zrobi\u0107, poniewa\u017c ich gospodarstwa zosta\u0142y spl\u0105drowane i spalone. Ludzie mieszkaj\u0105cy w g\u00f3rach nie p\u0142acili podatk\u00f3w, co bardzo nie podoba\u0142o si\u0119 \u00f3wczesnemu w\u0142a\u015bcicielowi tych teren\u00f3w, hrabiemu von Czernin, kt\u00f3ry mieszka\u0142 w pa\u0142acu w Kowarach. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zdo\u0142a\u0142a ukry\u0107 si\u0119 w rejonie potoku Malina i tam osiedli\u0142a si\u0119 na sta\u0142e. Uchod\u017acy ci budowali sobie domy i budynki do cel\u00f3w rolniczych. W tym celu, jak odkryli archeolodzy, wykorzystywali dost\u0119pne materia\u0142y \u2014 drewno, kamie\u0144 i siano. Domy by\u0142y do\u015b\u0107 solidne.<\/p>\n\n\n\n<p>Osadnicy hodowali owce i kozy, byd\u0142o i dr\u00f3b. Jednak ze wzgl\u0119du na brak ziemi uprawnej, kt\u00f3ra mog\u0142aby wy\u017cywi\u0107 ludzi i zwierz\u0119ta, skala tych dzia\u0142a\u0144 by\u0142a do\u015b\u0107 skromna. Mimo to ludzie uprawiali niewielkie poletka warzywne i owocowe. Pozosta\u0142o\u015bci tych sad\u00f3w, tj. pojedyncze drzewa, mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n<p>Teren Budnik jest obecnie g\u0119sto poro\u015bni\u0119ty drzewami, wi\u0119c znalezienie ruin jest do\u015b\u0107 trudne. Wiadomo na przyk\u0142ad, \u017ce znajdowa\u0142a si\u0119 tu kopalnia uranu, ale pozosta\u0142a po niej jedynie zalana sztolnia i du\u017ca sterta kamieni.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ciezkie_zycie_mieszkancow\"><\/span>Ci\u0119\u017ckie \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w&nbsp;<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Dlaczego wi\u0119c m\u00f3wimy, \u017ce \u017cycie mieszka\u0144c\u00f3w tej osady by\u0142o na tyle trudne, \u017ce nie mo\u017cna im zazdro\u015bci\u0107? S\u0105 ku temu co najmniej dwa powody.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Pierwszym z nich s\u0105 trudne warunki pogodowe, kt\u00f3re zosta\u0142y ju\u017c om\u00f3wione powy\u017cej. Lata by\u0142y kr\u00f3tkie, ale zimy d\u0142ugie, z obfitymi opadami \u015bniegu. W XXI wieku ju\u017c sobie z tym radzimy, ale wtedy by\u0142o inaczej. \u015aniegu mog\u0142o by\u0107 tak du\u017co, \u017ce aby wyj\u015b\u0107 z domu, trzeba by\u0142o wspina\u0107 si\u0119 przez otw\u00f3r w dachu lub komin. Warto te\u017c doda\u0107, \u017ce w Budnikach obserwuje si\u0119 niezwyk\u0142e zjawisko astronomiczne. Promienie s\u0142oneczne nie docieraj\u0105 do wsi przez oko\u0142o 113 dni w roku, od 26 listopada do 16 marca. Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 w osadzie organizowano ceremoni\u0119 powitania i odprawienia s\u0142o\u0144ca.<\/li>\n\n\n\n<li>Drugi wynika z tego, co wiemy obecnie z historii osady i jej pozosta\u0142o\u015bci na Dolnym \u015al\u0105sku. Jest to skrajne zubo\u017cenie. G\u0142\u00f3wnym zaj\u0119ciem mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142o rolnictwo, ale tak\u017ce wycinka i sprzeda\u017c drzew le\u015bnych. Wszystko to nie wystarcza\u0142o do normalnego \u017cycia \u2014 wiadomo, \u017ce niemowl\u0119ta owijano w stare szmaty, a starsze dzieci cz\u0119sto nie mia\u0142y porz\u0105dnych ubra\u0144 i but\u00f3w. Jednak niekt\u00f3re szlachcianki pomaga\u0142y biednym. Na przyk\u0142ad hrabiny von Reden i Wanda Czartoryska wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 trosk\u0105, przekazuj\u0105c ubrania, buty i \u017cywno\u015b\u0107 dla dzieci z Budnik.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Je\u015bli wi\u0119c uwa\u017casz, \u017ce \u017cycie sta\u0142o si\u0119 niezno\u015bne, pogoda i sytuacja finansowa pozostawiaj\u0105 wiele do \u017cyczenia, przypomnij sobie mieszka\u0144c\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska w dawnych czasach. W por\u00f3wnaniu z nimi nasz poziom \u017cycia jest po prostu kr\u00f3lewski.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Budniki_w_XIX_i_XX_wieku_rozkwit_i_upadek\"><\/span>Budniki w XIX i XX wieku: rozkwit i upadek<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Siedmiotygodniowa wojna austriacko-pruska w 1866 r. doprowadzi\u0142a do przy\u0142\u0105czenia \u015al\u0105ska do pa\u0144stwa pruskiego, a Budniki sta\u0142y si\u0119 jego cz\u0119\u015bci\u0105. Od tego czasu zacz\u0119\u0142a tam rozwija\u0107 si\u0119 turystyka, g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki przemytowi tabaki z Austrii do Prus.<\/p>\n\n\n\n<p>Turystyka kwit\u0142a tam dzi\u0119ki temu przest\u0119pczemu biznesowi. W Prusach ceny tytoniu by\u0142y niebotycznie wysokie, wi\u0119c przemytnicy chcieli na tym zarobi\u0107. Pod\u0105\u017cali wi\u0119c szlakiem wiod\u0105cym przez Budniki. Aby zapewni\u0107 im miejsce do odpoczynku i jedzenia, wzd\u0142u\u017c dr\u00f3g budowano karczmy, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej przekszta\u0142cono w schroniska turystyczne.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"396\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2735\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-7.png 640w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-7-300x186.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pod koniec XIX wieku w osadzie pojawi\u0142y si\u0119 hotele Mutter Kretchmer i Forstbaude. P\u00f3\u017aniej, gdy pierwszy z nich sp\u0142on\u0105\u0142 w 1900 roku, na jego miejscu wybudowano nale\u015bnikarni\u0119 (miejsce, w kt\u00f3rym wyrabiano nale\u015bniki). Wraz ze wzrostem liczby turyst\u00f3w, wioska zacz\u0119\u0142a oferowa\u0107 swoim go\u015bciom produkty mleczne.<\/p>\n\n\n\n<p>Wkr\u00f3tce powsta\u0142a tu pierwsza g\u00f3rska szko\u0142a. By\u0142 to prosty jednopokojowy budynek z \u0142awkami i tablic\u0105. Pierwszym nauczycielem by\u0142 Heinrich Liebich, a na pocz\u0105tku by\u0142o tylko kilku uczni\u00f3w. Nauczyciel ten bardzo lubi\u0142 przyrod\u0119, wi\u0119c wraz z dzie\u0107mi za\u0142o\u017cy\u0142 alpejski ogr\u00f3d, kt\u00f3rego \u015blady mo\u017cna podziwia\u0107 do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n<p>W okresie mi\u0119dzywojennym do Budnik przyje\u017cd\u017cali go\u015bcie z innych okolic. Kupowali oni gospodarstwa od miejscowych i zostawali na ca\u0142e sezony. Powsta\u0142 sierociniec dla biednych niemieckich dzieci, a dla \u017co\u0142nierzy Schenkendorf-Baude wybudowano dom wypoczynkowy.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy turyst\u00f3w by\u0142o zbyt wielu, zbudowano dwa urz\u0119dy celne, ale ich przeznaczenie upad\u0142o po aneksji Czechos\u0142owacji przez nazist\u00f3w. W 1943 r. w Budnikach osiedli\u0142 si\u0119 nazista Gerhart Firich z rodzin\u0105. Kupili hotel Forstbaude, a tak\u017ce teren, na kt\u00f3rym przed po\u017carem znajdowa\u0142 si\u0119 hotel Mutter Kretchmer. Zbudowa\u0142 tam r\u00f3wnie\u017c farm\u0119 wiatrow\u0105, korzystaj\u0105c z pracy robotnik\u00f3w przymusowych.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"396\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-2738\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-8.png 640w, https:\/\/cdn.wroclaw.name\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-8-300x186.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pod koniec wojny we wsi pozosta\u0142a tylko rodzina wspomnianego Niemca, inni mieszka\u0144cy wyjechali lub zostali przymusowo przesiedleni. W 1946 r. w Budnikach powsta\u0142 o\u015brodek wypoczynkowy, tzw. &#8222;Bratniak&#8221;. Mieszkali w nim studenci wroc\u0142awskich uczelni, nadaj\u0105c opuszczonym budynkom zabawne nazwy.<\/p>\n\n\n\n<p>Z czasem osiedle zacz\u0119\u0142o podupada\u0107. Domy stopniowo si\u0119 rozpada\u0142y, a materia\u0142y budowlane by\u0142y rozkradane. Kiedy pod koniec lat czterdziestych XX wieku zaprzestano wydobycia uranu, z Budnik pozosta\u0142y jedynie ruiny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Co mo\u017cna powiedzie\u0107 o \u017cyciu mieszka\u0144c\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska w dawnych czasach? Jak trudne by\u0142o ich \u017cycie? Dlaczego niekt\u00f3re osady znikn\u0119\u0142y? Je\u015bli zadajesz sobie podobne pytania, ju\u017c teraz na wroclaw.name mo\u017cesz zaspokoi\u0107 swoj\u0105 ciekawo\u015b\u0107. Pomog\u0105 Ci w tym zar\u00f3wno ustalenia wsp\u00f3\u0142czesnych, jak i badania historyk\u00f3w. Znaleziska w pobli\u017cu Jawora Jedno z interesuj\u0105cych miejsc, w kt\u00f3rych w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":322,"featured_media":2317,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[332],"tags":[1205,1204,1211,1209,1203,1215,1206,1210,1202,1214,1200,1208,1212,492,1201,1213],"moimportance":[30,33],"motype":[326],"moformat":[22],"class_list":{"0":"post-2728","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-srodowisko","8":"tag-budniki-w-xix-i-xx-wieku-rozkwit-i-upadek","9":"tag-ciezkie-zycie-mieszkancow","10":"tag-gdzie-warto-pojechac-w-wojewodztwie","11":"tag-historia-dawnych-osad","12":"tag-historia-osady-budniki-na-slasku","13":"tag-historia-regionu","14":"tag-miejsca-turystyczne","15":"tag-miejscowosci-w-wojewodztwie","16":"tag-osady-w-karkonoszach","17":"tag-popularne-miejsca","18":"tag-pozostalosci-dawnych-osad-na-dolnym-slasku","19":"tag-stare-osady","20":"tag-starozytne-osady","21":"tag-zielone-lokalizacje","22":"tag-znaleziska-w-poblizu-jawora","23":"tag-znane-miejsca","24":"moimportance-golovna-novyna","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","26":"motype-eternal","27":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2728","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/322"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2728"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2728\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2741,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2728\/revisions\/2741"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2317"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2728"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2728"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2728"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}