<\/span><\/h2>\n\n\n\nHistoria poci\u0105g\u00f3w jest bezpo\u015brednio zwi\u0105zana z wynalezieniem tor\u00f3w i lokomotyw. Tory i pojazdy w regionie \u00f3wczesnego Breslau by\u0142y oparte na wzorach pruskich i austriackich. Przedsi\u0119biorstwa kolejowe by\u0142y prywatne i rozwija\u0142y si\u0119 bardzo szybko. W XIX wieku miasto Breslau by\u0142o obs\u0142ugiwane przez koleje g\u00f3rno\u015bl\u0105skie i dolno\u015bl\u0105skie.<\/p>\n\n\n\n
W 1842 roku Koleje G\u00f3rno\u015bl\u0105skie uruchomi\u0142y pierwsze odcinki swojej g\u0142\u00f3wnej trasy Breslau-O\u0142awa i Breslau-Brzeg. S\u0105 to najstarsze odcinki kolejowe we wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce. Stopniowo po\u0142\u0105czenie by\u0142o rozbudowywane i w 1846 roku mo\u017cna by\u0142o dojecha\u0107 do Katowic, rok p\u00f3\u017aniej do Mys\u0142owic i Krakowa, a w 1856 roku do Poznania i Stargardu. W 1851 roku powsta\u0142y trasy sieci w\u0105skotorowej, kt\u00f3ra zosta\u0142a po\u0142\u0105czona z tramwajami g\u00f3rskimi.<\/p>\n\n\n\n
W 1843 roku Kolej Dolno\u015bl\u0105ska otworzy\u0142a pierwsz\u0105 tras\u0119 z \u00f3wczesnego Breslau do Jaworzyny \u015al\u0105skiej. W 1846 roku zosta\u0142a uko\u0144czona linia \u0142\u0105cz\u0105ca Breslau z Berlinem. \u0141\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 linii wynosi\u0142a 357 kilometr\u00f3w. W 1847 roku zosta\u0142 otwarty odcinek wschodni, \u0142\u0105cz\u0105cy Breslau z Dreznem, Lipskiem, Hanowerem i innymi miastami. W 1848 roku Kolej Dolno\u015bl\u0105ska zosta\u0142a po\u0142\u0105czona z Kolej\u0105 G\u00f3rno\u015bl\u0105sk\u0105. W 1852 roku Kolej Dolno\u015bl\u0105ska przesz\u0142a w r\u0119ce Pruskich Kolei Pa\u0144stwowych.<\/p>\n\n\n\n
Budowa dworca kolejowego w Breslau zosta\u0142a uko\u0144czona w 1857 roku. Dworzec posiada\u0142 wtedy tylko jeden peron. W latach 1899-1904 w\u0119ze\u0142 kolejowy zosta\u0142 rozbudowany, powsta\u0142y cztery kolejne perony, a hala dworcowa wraz z ca\u0142ym budynkiem osi\u0105gn\u0119\u0142a 200 metr\u00f3w, co uczyni\u0142o j\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 tego typu budowl\u0105 w Europie.<\/p>\n\n\n\n<\/span>Lokomotywy<\/span><\/h2>\n\n\n\nW 1880 roku Prusy znacjonalizowa\u0142y wszystkie koleje i wprowadzi\u0142y pierwsze szybkie, komfortowe poci\u0105gi wykorzystuj\u0105ce nowe lokomotywy parowe, kt\u00f3re mog\u0142y osi\u0105ga\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 do 100 kilometr\u00f3w na godzin\u0119. Poci\u0105gi zosta\u0142y zaprojektowane w taki spos\u00f3b, \u017ce mo\u017cliwe by\u0142o przej\u015bcie z jednego ko\u0144ca na drugi przez specjalne zadaszone po\u0142\u0105czenia wagonowe. W 1898 roku kolej uruchomi\u0142a pierwsz\u0105 lokomotyw\u0119 nap\u0119dzan\u0105 podgrzewan\u0105 par\u0105, co zapocz\u0105tkowa\u0142o now\u0105 er\u0119 lokomotyw parowych. Od 1906 roku Fabryka Lokomotyw w Breslau produkowa\u0142a standardowe lokomotywy nap\u0119dzane par\u0105 przegrzan\u0105 dla Pruskich Kolei Pa\u0144stwowych. \u0141\u0105cznie powsta\u0142o ponad 580 jednostek, z kt\u00f3rych 86 zosta\u0142o p\u00f3\u017aniej przekazanych Polskim Kolejom Pa\u0144stwowym.<\/p>\n\n\n\n<\/span>Poci\u0105gi szybkobie\u017cne<\/span><\/h2>\n\n\n\nNa pocz\u0105tku lat 1930-tych europejskie koleje stan\u0119\u0142y w obliczu konkurencji ze strony lotnictwa pasa\u017cerskiego i transportu drogowego. W\u015br\u00f3d du\u017cej liczby poci\u0105g\u00f3w kursuj\u0105cych na r\u00f3\u017cnych trasach, na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142ugiwa\u0142y poci\u0105gi o du\u017cej pr\u0119dko\u015bci i poci\u0105gi transgraniczne. Jeszcze przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 najszybsze parowe poci\u0105gi ekspresowe kursowa\u0142y na odcinku Berlin-Breslau-Katowice. W 1931 roku mi\u0119dzy Breslau a Jaworzyn\u0105 \u015al\u0105sk\u0105 najszybszy poci\u0105g osi\u0105ga\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 90-120 kilometr\u00f3w na godzin\u0119. Warto doda\u0107, \u017ce linia by\u0142a zelektryfikowana. W latach 1934-1935 szybkie parowozy na odcinku Breslau-Brzeg Opole, kt\u00f3ry by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 trasy Berlin-Bytom, je\u017adzi\u0142y z pr\u0119dko\u015bci\u0105 120 kilometr\u00f3w na godzin\u0119.<\/p>\n\n\n\n<\/span>„Lataj\u0105ce” poci\u0105gi<\/span><\/h2>\n\n\n\nW 1932 roku in\u017cynierowie projektanci po\u0142\u0105czyli wykorzystanie silnik\u00f3w spalinowych z aerodynamicznym nadwoziem lokomotywy parowej, co umo\u017cliwi\u0142o produkcj\u0119 stosunkowo lekkich pojazd\u00f3w kolejowych, kt\u00f3re mog\u0142y porusza\u0107 si\u0119 bardzo szybko. Poci\u0105gi du\u017cych pr\u0119dko\u015bci sta\u0142y si\u0119 sensacj\u0105, poniewa\u017c mog\u0142y osi\u0105ga\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 do 128-160 kilometr\u00f3w na godzin\u0119. Nazywano je „lataj\u0105cymi” poci\u0105gami. Pierwszy taki poci\u0105g, „Lataj\u0105cy Hamburczyk”, zosta\u0142 uruchomiony w 1935 roku na trasie Berlin-Hamburg. W kolejnych latach kursowa\u0142y one mi\u0119dzy Berlinem a g\u0142\u00f3wnymi niemieckimi miastami, takimi jak Kolonia i Breslau.<\/p>\n\n\n\n
Poci\u0105gi sk\u0142ada\u0142y si\u0119 z trzech wagon\u00f3w. Jeden by\u0142 wagonem drugiej klasy, jeden by\u0142 wagonem trzeciej klasy, a jeden by\u0142 wagonem restauracyjnym z umiarkowanymi cenami. Pomi\u0119dzy wagonami znajdowa\u0142y si\u0119 „w\u00f3zki Jacobsa”, kt\u00f3re by\u0142y umieszczane pomi\u0119dzy dwoma wagonami. W ten spos\u00f3b ci\u0119\u017car ka\u017cdego wagonu by\u0142 przenoszony przez po\u0142ow\u0119 w\u00f3zka. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce wszystkie lokomotywy do „lataj\u0105cych poci\u0105g\u00f3w” by\u0142y produkowane wy\u0142\u0105cznie w Breslau w zak\u0142adzie Linke-Hofmann-Werke. By\u0142y one najszybsze na \u015bwiecie i nie przypomina\u0142y wygl\u0105dem innych poci\u0105g\u00f3w, a bardziej przypomina\u0142y „autobusy szynowe”.<\/p>\n\n\n\n
Odcinek mi\u0119dzy Berlinem a \u015al\u0105skiem zosta\u0142 otwarty dla „lataj\u0105cych” poci\u0105g\u00f3w w maju 1936 roku. Codzienna trasa bieg\u0142a mi\u0119dzy Bytomiem a Berlinem, z przystankami w Gliwicach, Opolu, Brzegu i Breslau. Czas odjazdu zosta\u0142 dostosowany tak, aby przyjecha\u0107 do Berlina rano i wr\u00f3ci\u0107 do domu wieczorem.<\/p>\n\n\n\nPoci\u0105g odje\u017cd\u017ca\u0142 z dworca w Bytomiu o 5.18, do Gliwic dociera\u0142 o 5.34, do Opola o 6.16, do Breslau o 7.01, a za 2 godziny i 41 minut \u201cLataj\u0105cy \u015al\u0105zak\u201d by\u0142 w Berlinie. Ca\u0142\u0105 podr\u00f3\u017c z Bytomia do Berlina mo\u017cna by\u0142o pokona\u0107 w 4 godziny i 24 minuty. Wieczorna trasa powrotna trwa\u0142a 4 godziny i 17 minut. Podr\u00f3\u017c z Wroc\u0142awia do Berlina trwa\u0142a mniej ni\u017c trzy godziny, co jest imponuj\u0105cym wynikiem nawet w XXI wieku. Maksymalna pr\u0119dko\u015b\u0107 osi\u0105ga\u0142a 160 kilometr\u00f3w na godzin\u0119, ale ze wzgl\u0119du na krzywizn\u0119 tor\u00f3w kolejowych, w pobli\u017cu niekt\u00f3rych stacji podmiejskich poci\u0105g zwalnia\u0142 do 80-100 kilometr\u00f3w na godzin\u0119. Dla \u201cLataj\u0105cego \u015al\u0105zaka\u201d na stacji w Bytomiu zosta\u0142 wybudowany specjalny hangar, kt\u00f3rego pozosta\u0142o\u015bci mo\u017cna by\u0142o obejrze\u0107 jeszcze w latach 2010.<\/p>\n\n\n\n
Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce „lataj\u0105ce” poci\u0105gi szybkobie\u017cne mia\u0142y charakter propagandowy, a wzgl\u0119dy ekonomiczne nie by\u0142y brane pod uwag\u0119. Niewielkie rozmiary poci\u0105gu nie pozwala\u0142y na przewiezienie wystarczaj\u0105cej liczby pasa\u017cer\u00f3w, by\u0142y przeznaczone tylko dla 132 os\u00f3b, a bilety w II i III klasie by\u0142y stosunkowo niedrogie. Tym samym koszty eksploatacji poci\u0105g\u00f3w przewy\u017csza\u0142y zyski.<\/p>\n\n\n\nOstatni raz „Lataj\u0105cy \u015al\u0105zak” kursowa\u0142 w sierpniu 1939 roku. P\u00f3\u017aniej wszystkie wagony silnikowe zosta\u0142y skonfiskowane na potrzeby wojskowe. Od tego czasu \u017caden poci\u0105g na odcinku Bytom-Berlin nigdy nie jecha\u0142 z tak\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105. W latach 2020-tych dystans ten mo\u017cna by\u0142o pokona\u0107 nowoczesnym poci\u0105giem ekspresowym przez Pozna\u0144 w 6 godzin i 40 minut. Inne poci\u0105gi potrzebowa\u0142y na to 8-10 godzin. Tak wygodnego poci\u0105gu dla podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowych lub turystycznych z Wroc\u0142awia do Berlina do tej pory nie wprowadzono.<\/p>\n\n\n\n
Nowoczesna kolej dolno\u015bl\u0105ska jest szybko modernizowana po jej upadku i posiada dziesi\u0119\u0107 poci\u0105g\u00f3w spalinowych, kt\u00f3re osi\u0105gaj\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 do 120 kilometr\u00f3w na godzin\u0119, dziewi\u0119\u0107 poci\u0105g\u00f3w elektrycznych zdolnych do rozp\u0119dzenia si\u0119 do 110 kilometr\u00f3w na godzin\u0119 oraz dwana\u015bcie poci\u0105g\u00f3w elektrycznych poruszaj\u0105cych si\u0119 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 160 kilometr\u00f3w na godzin\u0119. Dworzec Wroc\u0142aw G\u0142\u00f3wny posiada 6 peron\u00f3w, a po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzynarodowe zapewnia poci\u0105g Wroc\u0142aw-Herlitz oraz nocny ekspres Wroc\u0142aw-Lw\u00f3w. Mieszka\u0144cy miasta czekaj\u0105 na przywr\u00f3cenie zapomnianych tras.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wroc\u0142aw G\u0142\u00f3wny jest jednym z dworc\u00f3w o najwi\u0119kszym dobowym ruchu pasa\u017cerskim. Koleje Dolno\u015bl\u0105skie maj\u0105 potencja\u0142, aby zaj\u0105\u0107 wiod\u0105c\u0105 pozycj\u0119 w ruchu mi\u0119dzynarodowym i sta\u0107 si\u0119 wa\u017cnym w\u0119z\u0142em komunikacyjnym mi\u0119dzy Europ\u0105 Wschodni\u0105 i Zachodni\u0105. W swojej historii Koleje Dolno\u015bl\u0105skie posiada\u0142y wiele dziennych i nocnych poci\u0105g\u00f3w \u0142\u0105cz\u0105cych stolic\u0119 Dolnego \u015al\u0105ska z miastami w s\u0105siednich krajach. Modernizacja wroc\u0142awskiej […]<\/p>\n","protected":false},"author":316,"featured_media":2008,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[333],"tags":[951,952,950,948,949,946,939,944,947,491,940,945,942,941,943],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[22],"class_list":{"0":"post-2169","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwiazania-inzynierskie","8":"tag-latajace-pociagi","9":"tag-latajacy-hamburczyk","10":"tag-berlin-breslau-katowice","11":"tag-breslau-olawa-i-breslau-brzeg","12":"tag-fabryka-lokomotyw-w-breslau","13":"tag-historia-pociagow","14":"tag-kolej-wroclawska","15":"tag-koleje-dolnoslaskie","16":"tag-koleje-gornoslaskie","17":"tag-lokalizacjach-we-wroclawiu","18":"tag-lokomotywy","19":"tag-pierwsze-trasy-kolejowe-i-dworzec","20":"tag-pociagi","21":"tag-trasy","22":"tag-wroclaw-glowny","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","24":"motype-eternal","25":"moformat-longrid-korotka"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/316"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2169"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2169\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2185,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2169\/revisions\/2185"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2169"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2169"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2169"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}