{"id":2113,"date":"2023-11-25T00:27:11","date_gmt":"2023-11-24T23:27:11","guid":{"rendered":"https:\/\/wroclaw.name\/?p=2113"},"modified":"2023-11-25T00:27:32","modified_gmt":"2023-11-24T23:27:32","slug":"historia-przedsiebiorstwa-przemyslowego-we-wroclawiu-linke-hofmann-busch-werke","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/eternal-2113-historia-przedsiebiorstwa-przemyslowego-we-wroclawiu-linke-hofmann-busch-werke","title":{"rendered":"Historia przedsi\u0119biorstwa przemys\u0142owego we Wroc\u0142awiu: Linke-Hofmann-Busch-Werke"},"content":{"rendered":"\n

Przemys\u0142 jest wiod\u0105c\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 gospodarki, kt\u00f3ra zrzesza przedsi\u0119biorstwa produkuj\u0105ce maszyny, urz\u0105dzenia, narz\u0119dzia itp. Rozw\u00f3j przemys\u0142u u\u0142atwi\u0142o pojawienie si\u0119 kapitalizmu z konkurencyjnym rynkiem. Rewolucja przemys\u0142owa, kt\u00f3ra spowodowa\u0142a wprowadzenie do produkcji mechanizm\u00f3w i maszyn roboczych, zmieni\u0142a \u015bwiat. Nowe rozwi\u0105zania in\u017cynieryjne zast\u0105pi\u0142y r\u0119czn\u0105 prac\u0119 cz\u0142owieka i przyczyni\u0142y si\u0119 do powstania przemys\u0142u budowy maszyn. W XIX wieku Wroc\u0142aw sta\u0142 si\u0119 wiod\u0105cym miastem przemys\u0142owym \u2013 podaje wroclaw.name<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Historia Linke-Hofmann-Busch przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105<\/h2>\n\n\n\n

Przedsi\u0119biorstwo przemys\u0142owe Linke-Hofmann-Busch powsta\u0142o we Wroc\u0142awiu jako zak\u0142ad produkuj\u0105cy lokomotywy i wagony. Wcze\u015bniej zajmowa\u0142o si\u0119 bran\u017c\u0105 ko\u0142ow\u0105, kt\u00f3r\u0105 Gottfried Linke za\u0142o\u017cy\u0142 w latach 30. XIX wieku, wytwarzaj\u0105c ko\u0142a do wagon\u00f3w, powoz\u00f3w, m\u0142yn\u00f3w i maszyn parowych. Dzi\u0119ki posiadaniu w\u0142asnej huty \u017celaza i odlewni mo\u017cliwe by\u0142o wytwarzanie podzespo\u0142\u00f3w dla g\u00f3rnictwa i hutnictwa, cukrowni, tkalni i papierni. Od 1839 roku zak\u0142ad rozpocz\u0105\u0142 produkcj\u0119 wagon\u00f3w dla przemys\u0142u w\u0119glowego oraz kot\u0142\u00f3w parowych. W 1844 roku firma Gottfrieda Linkego sta\u0142a si\u0119 najwi\u0119kszym dostawc\u0105 taboru kolejowego.<\/p>\n\n\n\n

Na przestrzeni dziej\u00f3w nazwy zak\u0142adu zmienia\u0142y si\u0119 wraz z rozwojem i do\u0142\u0105czeniem do niego innych przedsi\u0119biorstw przemys\u0142owych. W 1856 roku przemys\u0142 Linke wch\u0142on\u0105\u0142 najwi\u0119kszy konkurencyjny zak\u0142ad i rozszerzy\u0142 produkcj\u0119 o cz\u0119\u015bci do woz\u00f3w stra\u017cackich. W 1860 roku firma zaj\u0119\u0142a si\u0119 budow\u0105 parowoz\u00f3w i szybko si\u0119 rozwija\u0142a, co wymaga\u0142o znalezienia nowego miejsca na warsztaty i zak\u0142ady. W rezultacie firma zosta\u0142a przeniesiona na zachodni\u0105 stron\u0119 Wroc\u0142awia. W 1875 roku zak\u0142ad by\u0142 liderem w produkcji \u015brub, nakr\u0119tek, nit\u00f3w i innych \u017celiwnych detali. W latach 1876-1897 firma rozwija\u0142a si\u0119 i okresowo zmienia\u0142a nazw\u0119. W 1912 roku pot\u0119\u017cna ju\u017c korporacja zosta\u0142a uhonorowana Prusk\u0105 Nagrod\u0105 Kr\u00f3lewsk\u0105 za Osi\u0105gni\u0119cia Przemys\u0142owe. W 1913 roku firma przyj\u0119\u0142a now\u0105 nazw\u0119 Linke-Hofmann-Werke.<\/p>\n\n\n\n

I wojna \u015bwiatowa i produkcja samolot\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

W czasie I wojny \u015bwiatowej wzros\u0142o zapotrzebowanie na samoloty wojskowe, dlatego Linke-Hofmann-Werke sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z wielu firm, kt\u00f3re zaanga\u017cowa\u0142y si\u0119 w \u200b\u200bprodukcj\u0119 samolot\u00f3w. Warto zaznaczy\u0107, \u017ce firma nie mia\u0142a \u017cadnego do\u015bwiadczenia w projektowaniu samolot\u00f3w. Nazw\u0119 firmy zmieniono ponownie na Linke-Hofmann-Busch, a zak\u0142ad zacz\u0105\u0142 zajmowa\u0107 si\u0119 napraw\u0105 samolot\u00f3w na licencjach innych firm. W 1916 roku firma otrzyma\u0142a kontrakt na budow\u0119 czterosilnikowego ci\u0119\u017ckiego bombowca. Powsta\u0142y pierwsze dwa egzemplarze o nietypowym designie. G\u0142\u00f3wn\u0105 cech\u0105 by\u0142 kad\u0142ub o du\u017cej obj\u0119to\u015bci i z\u0142o\u017cona konstrukcja przypominaj\u0105ca wieloryba. Ponadto celonowe pokrycie ogona, kt\u00f3re rozci\u0105ga\u0142o si\u0119 lub kurczy\u0142o podczas zmian pogody, zak\u0142\u00f3ca\u0142o r\u00f3wnowag\u0119 samolotu. Pomimo mo\u017cliwo\u015bci finansowych wdro\u017cenia nowego designu i technologii, wszystkie parametry techniczne okaza\u0142y si\u0119 niezadowalaj\u0105ce. Bombowce by\u0142y udoskonalane przez d\u0142ugi czas, jednak wojna zako\u0144czy\u0142a si\u0119 przed rozpocz\u0119ciem produkcji seryjnej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu wojny w 1918 roku przedsi\u0119biorstwo pr\u00f3bowa\u0142o przekwalifikowa\u0107 si\u0119 do produkcji samolot\u00f3w pasa\u017cerskich i transportowych, ale plan\u00f3w nie uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107. Komisja Unii obawia\u0142a si\u0119, \u017ce bombowce wojskowe nadal b\u0119d\u0105 projektowane pod przykrywk\u0105 samolot\u00f3w pasa\u017cerskich i nie wyrazi\u0142a na to zgody.<\/p>\n\n\n\n

Rozw\u00f3j i upadek Linke-Hofmann-Busch<\/h2>\n\n\n\n

Po I wojnie \u015bwiatowej zak\u0142ad skupi\u0142 si\u0119 na produkcji lokomotyw kolejowych, tramwaj\u00f3w, traktor\u00f3w i ci\u0105gnik\u00f3w. W zwi\u0105zku z kryzysem gospodarczym, kt\u00f3ry nast\u0105pi\u0142 po wojnie, przedsi\u0119biorstwa przemys\u0142owe nie mia\u0142y wystarczaj\u0105cej liczby zam\u00f3wie\u0144 i zacz\u0119\u0142y si\u0119 zamyka\u0107, a Linke-Hofmann-Busch zacz\u0105\u0142 je wykupywa\u0107 i dalej rozwija\u0107. Do jego sk\u0142adu wchodzi\u0142y kopalnie w\u0119gla i zak\u0142ady metalurgiczne, kt\u00f3re produkowa\u0142y surowce dla innych przedsi\u0119biorstw i zaopatrywa\u0142y je w w\u0119giel, wi\u0119c biznes by\u0142 op\u0142acalny. W 1923 roku zmieniono nazw\u0119 zak\u0142adu na Linke-Hofmann-Werke, a liczba pracownik\u00f3w osi\u0105gn\u0119\u0142a ponad 50 tysi\u0119cy. W 1926 roku firma sta\u0142a si\u0119 znana jako Linke-Hofmann-Busch-Werke. W 1929 roku firma otrzyma\u0142a kwot\u0119 na budow\u0119 wagon\u00f3w, autobus\u00f3w i samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych, a produkcj\u0119 lokomotyw przerwano.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W latach 30. zak\u0142ad przestawi\u0142 si\u0119 na militarne technologie i produkowa\u0142 pojazdy dla Wehrmachtu. W 1936 roku przedsi\u0119biorstwo otrzyma\u0142o zam\u00f3wienie na produkcj\u0119 g\u0105sienicowych transporter\u00f3w-ci\u0105gnik\u00f3w do holowania ci\u0119\u017ckich haubic i uszkodzonych czo\u0142g\u00f3w. Podczas II wojny \u015bwiatowej zak\u0142ad produkowa\u0142 uk\u0142ady nap\u0119dowe do rakiet V-2. Przed wkroczeniem wojsk radzieckich do Wroc\u0142awia, w 1944 roku zak\u0142ad przeniesiono do Salzgitter. Po wojnie produkcj\u0119 wznowiono i skupiono si\u0119 na produkcji lokomotyw. Do 1973 roku wyprodukowano 83 sztuki. Po 1973 roku przedsi\u0119biorstwo produkowa\u0142o tramwaje i wagony dla kolei i metra.<\/p>\n\n\n\n

Pozosta\u0142o\u015bci fabryki we Wroc\u0142awiu zosta\u0142y zniszczone podczas dzia\u0142a\u0144 wojennych II wojny \u015bwiatowej, po czym przedsi\u0119biorstwo odbudowano pod nazw\u0105 Pafawag.<\/p>\n\n\n\n

W 1953 roku zosta\u0142a wyprodukowana pierwsza powojenna lokomotywa elektryczna. Pod koniec lat 90-tych produkcja firmy spad\u0142a z powodu braku zam\u00f3wie\u0144. W 1997 roku zak\u0142ad zosta\u0142 wykupiony i sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 grupy Bombardier. Nazwa Linke-Hofmann-Werke przesta\u0142a by\u0107 u\u017cywana w 2009 roku. Zak\u0142ad produkuje lokomotywy i inne uk\u0142ady nap\u0119dowe. W 2015 roku otrzyma\u0142 kontrakt na budow\u0119 warsztatu, w kt\u00f3rym b\u0119d\u0105 produkowane poci\u0105gi dla kolei niemieckiej.<\/p>\n\n\n\n

Wroc\u0142aw pozostaje pot\u0119\u017cnym o\u015brodkiem gospodarczym. Na jego obrze\u017cach kwitnie przemys\u0142 maszynowy, samochodowy, lotniczy, chemiczny, farmaceutyczny i inny.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Przemys\u0142 jest wiod\u0105c\u0105 ga\u0142\u0119zi\u0105 gospodarki, kt\u00f3ra zrzesza przedsi\u0119biorstwa produkuj\u0105ce maszyny, urz\u0105dzenia, narz\u0119dzia itp. Rozw\u00f3j przemys\u0142u u\u0142atwi\u0142o pojawienie si\u0119 kapitalizmu z konkurencyjnym rynkiem. Rewolucja przemys\u0142owa, kt\u00f3ra spowodowa\u0142a wprowadzenie do produkcji mechanizm\u00f3w i maszyn roboczych, zmieni\u0142a \u015bwiat. Nowe rozwi\u0105zania in\u017cynieryjne zast\u0105pi\u0142y r\u0119czn\u0105 prac\u0119 cz\u0142owieka i przyczyni\u0142y si\u0119 do powstania przemys\u0142u budowy maszyn. W XIX wieku Wroc\u0142aw sta\u0142 […]<\/p>\n","protected":false},"author":314,"featured_media":1797,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[333],"tags":[900,894,893,891,897,892,491,898,896,895,899],"moimportance":[33],"motype":[326],"moformat":[639],"class_list":{"0":"post-2113","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-rozwiazania-inzynierskie","8":"tag-biznes-ekologiczny","9":"tag-historia-linke-hofmann-busch","10":"tag-historia-linke-hofmann-busch-przed-i-wojna-swiatowa","11":"tag-historia-przedsiebiorstwa-przemyslowego-we-wroclawiu","12":"tag-i-wojna-swiatowa-i-produkcja-samolotow","13":"tag-linke-hofmann-busch-werke-3","14":"tag-lokalizacjach-we-wroclawiu","15":"tag-produkcja-samolotow","16":"tag-przedsiebiorstwo-przemyslowe","17":"tag-przedsiebiorstwo-przemyslowe-linke-hofmann-busch","18":"tag-rozwoj-i-upadek-linke-hofmann-busch","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna-longrid"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/314"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2113"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2113\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2120,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2113\/revisions\/2120"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1797"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2113"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=2113"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=2113"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.name\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=2113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}